Serious Game voor het MBO

 

Tijdens het beoordelen van de inzendingen voor de IPON Awards werd ik aangenaam verrast met de inzending van een serious game die ook nog eens bleek te zijn gerelateerd aan de beroepscontext van Handel.

Nu is er op gebied van gamification al veel voorhanden, maar serious games zijn een grote zeldzaamheid in het MBO. Binnen het VeVa bestaat er VBSB2 en in 2014-2015 is er een kortlopend project geweest voor een serious game voor de opleiding ICT, welke kennelijk een langzame dood is gestorven (ik hoor daar althans niets meer van). Binnen bedrijfsopleidingen kom je sporadisch een serious game tegen, maar voor het reguliere MBO is er vrijwel niets voorhanden. Toen de inzending van Virtual Skillslab met een simulatiegame voor een Kassatrainer binnenkwam was ik erg verheugd. Eigenlijk verdient Virtual Skillslab alleen daarom al de nominatie.

Verschil tussen gamification en serious games

Voor we inzoomen op de games die Virtual Skillslab maakt, even een korte uitleg over het verschil tussen gamification en serious gaming. Bij gamification verander je het leerproces in een game. Een voorbeeld is Kahoot!. Je voegt bij Kahoot! een spelelement toe aan een toets. Bij game-based learning is het spel een wezenlijk onderdeel van het leerproces. Waar gamification zich vooral richt op het verhogen van de motivatie en betrokkenheid, doet de student bij game-based learning daadwerkelijk nieuwe (conceptuele) kennis op of slijpt kennis en vaardigheden in.

Virtual Skills Lab

Virtual Skills Lab is een bedrijf dat al geruime tijd games ontwikkeld voor het bedrijfsleven. Sinds kort richten zij zich ook op het MBO met games voor Handel en Logistiek. De studenten kunnen in principe, na de theorielessen zelfstandig aan de slag met de games om zo de theorie te koppelen aan de beroepssituatie. In de game zit een virtuele coach die instructies en feedback geeft op de handelingen van de student. De docent kan op een dashbord de vorderingen van de studenten volgen. Het kan hierdoor binnen vormen van gepersonaliseerd leren goed gebruikt worden.

Momenteel heeft Virtual Skills Lab een tweetal games ontwikkeld: de kassatrainer en de warehousetraining. Ben je geïnteresseerd, kun je een gratis proefaccount aanvragen. Momenteel wordt er ook gewerkt aan een game voor klantgerichtheid in een winkel waarbij zij het element van virtual reality willen toevoegen. Ik ben zeer benieuwd.

Virtual Kassatrainer

Sinds kort is er een nieuwe versie van Kassatrainer verschenen. Hierin gaat een student virtueel achter een kassa staan en helpt hij klanten met allerlei handelingen. De complexiteit van de game neemt toe naar mate je vordert in het spel. Na een korte uitleg hoe alles werkt, kun je aan de slag. En ik heb er mee mogen stoeien. Ik moet bekennen, het valt niet mee. Achter een kassa staan vergt toch meer kennis en vaardigheden dan ik gedacht had. Ik begrijp nu waarom de ene kassière de andere niet is. In onderstaand filmpje krijg je een impressie van hetgeen er aan bod komt.

Warehouse training

Een andere game die Virtual Skills Lab heeft is de Warehouse Training. Hierin leren de studenten van de opleiding Logistiek Medewerker om in een distributiecentrum goederen in ontvangst te nemen, goederen te bewaren, orders te verzamelen en goederen verzenden. In onderstaand filmpje krijg je een impressie van deze game.

Kwaliteit van de game

Niet elke game heeft een meerwaarde voor het onderwijs. Binnen defensie, waar al zeer lang gewerkt wordt met serious gaming, is voldoende onderzoek gedaan naar de voorwaarden en opbrengst van een goede serious game. Zij concluderen op basis van diverse onderzoeken het onderstaande:

  • Met een videogame of simulatie kunnen leerlingen vaardigheden trainen in situaties die in het echt niet voor leerdoeleinden beschikbaar zijn.
  • Didactische inbedding van het gamen is essentieel voor effectief leren; ongestuurde ontdekking levert nagenoeg geen rendement op.
  • Wezenlijke didactische kenmerken van serious games zijn: reflectie en directe feedback gericht op duiding van de ervaringen; veel herhaling en variatie in oefensituaties; oefensituaties met ‘cues’ die realistisch en noodzakelijk zijn voor leren.
  • Serious games zijn dan efficiënte middelen om complexe vaardigheden te trainen zoals adaptiviteit: het snel kunnen inschatten van verschillende situaties en vervolgens situationeel besluiten hoe te handelen. Leerlingen die getraind hebben met een serious game, ontwikkelen een sterker probleemoplossend vermogen, een meer professionele attitude en sterkere besluitvormingscompetenties dan leerlingen die niet op deze wijze hebben getraind.
  • Ontwikkeling van een doordachte serious game vereist specifieke expertise en kost tijd en geld.

Als we kijken naar de eerste vier genoemde elementen en deze leggen naast de opzet van Kassatrainer, kun je concluderen dat zij voorzien in al deze genoemde elementen. De game biedt een virtuele praktijktraining die behoudens de beroepspraktijk niet te realiseren valt. Er is sprake van sturing van de student door de verschillende levels en de aanwijzingen van de virtuele coach. Deze virtuele coach voorziet eveneens in directe feedback. Docenten zijn eveneens in staat om deze feedback te geven en aan te zetten tot reflectie. De leerling wordt door de aangeboden situatie aangezet om na te denken over de uit te voeren acties. Uiteraard is het op basis van het testaccount niet te beoordelen of de beschreven resultaten daadwerkelijk bereikt worden. De voorwaarden zijn in ieder geval wel aanwezig in dit spel. Dus naast dat het een redelijk uniek product is, voldoet deze ook aan de voorwaarden om het potentieel rendement in het leerproces te realiseren.

En daarom is de nominatie voor de Award zeker terecht!!!

Tevens een oproep aan bedrijven om meer serious games te ontwikkelen in de context van het MBO.